HomeNieuwsNieuwsoverzichtBericht
voetnoot
In memoriam Urs Kessels (1928-2015): bibliotheekpionier met een open geest
Marian Koren en Ton van Geene
03-03-2015
Op 3 februari overleed Urs Kessels op 86-jarige leeftijd in haar woonplaats Breda. Urs Kessels kan gezien worden als een van de pioniers die een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de ontwikkeling van het bibliotheekwerk in Nederland.  
In memoriam Urs Kessels (1928-2015): bibliotheekpionier met een open geest
Na korte directeurschappen in Alkmaar, Paramaribo en Venray werd Urs gewoon gevraagd in Noord-Brabant. Zonder te solliciteren nam ze in 1959 de uitdaging aan om daar een leescultuur op te bouwen en het provinciale plan daartoe uit te voeren. De provincie gaf extra subsidies om culturele achterstanden van de plattelandsbevolking – in gemeenten tot 20.000 en later tot 30.000 inwoners - op te heffen. Al snel werd er één stichting voor lectuurvoorziening voor Noord-Brabant gevormd, de latere PBC, waaraan Urs als directeur dertig jaar leiding gaf. Urs trok op haar scootertje van dorp naar dorp, en burgemeesters lieten zich overtuigen. Een decennium later werd de vijftigste bibliotheek bij de PBC aangesloten; toen zij in 1989 bij de PBC vertrok, waren er 120 vestigingen. 

De enorme uitbreiding, met bibliobussen, centrale dienstverlening en schoolbibliotheekwerk, vroeg om nog meer visie, kundig management en samenwerking. Urs stond niet alleen aan het hoofd van de grootste PBC, met uiteindelijk ruim 1100 mensen in dienst, ze was ook een pionier in het netwerkdenken, het overbruggen van de kloof tussen stad en platteland, het doorbreken van schotten tussen imaginaire en reële hokjes (en de geest die daarbij hoorde). Ze kon teleurgesteld zijn, maar liet zich niet uit het veld slaan toen ondanks gedegen plannen, de integratie van het plattelandsnetwerk en de stedelijke bibliotheken niet van de grond kwam. Ze was ook ingenomen met de realisatie van (provinciale) deelprojecten.

Ze zocht en vond altijd mogelijkheden om de communicatie open te houden. Want daarin was ze uitmuntend: een echte people manager. Ze kon niet alleen goed omgaan met het personeel dat op de centrale werkte, maar ook met het personeel van de snel groeiende lokale bibliotheken. Van hoog tot laag kende ze de meesten bij naam, en meer dan dat. Ze was oprecht belangstellend, toonde respect en ging zeer zorgvuldig met personeel om. Grote conflicten waren er niet. Want Urs kon niet alleen goed verhalen vertellen, ze kon vooral goed luisteren. Ze schroomde niet ook moeilijke beslissingen te nemen, maar communiceerde, leefde zich in de ander in; gaf raad en advies, indien gevraagd. Die houding straalde ze ook uit bij landelijke commissies en activiteiten. Als lid van het dagelijks bestuur van de Stichting PBC’s was ze de ongekroonde koningin. Ze opende in 1988 het FOBID-congres in Tilburg dat als titel had: 'Bibliotheken: transformatie door communicatie'. 

Degenen die uit haar leerschool voortkwamen, zoals  Henk Das (NBD) en Erik van Lubeek (OCLC), zullen zich haar sterke combinatie van lef, strengheid, verantwoordelijkheidsbesef gelardeerd met oprechte belangstelling en milde humor zeker herinneren. Haar afscheidsinterview in 1989 (Bibliotheekblad 9, 1989) getuigt van haar visie en reflectie op de zeer dynamische periode tussen 1960 en 1990, toen het moderne bibliotheekmanagement en de netwerkvorming ontstonden, en is daarom nog altijd lezenswaardig.

Ook na haar pensioen bleef Urs met velen contact houden. Mensen zochten haar op. Ze was de eerste secretaris van de (PBC) seniorenclub Grijs & Wijs, en zorgde jarenlang voor de onderlinge verbinding, ook voor wie niet meer kon komen. Allengs ging haar belangstelling nog meer uit naar de echte levensvragen en verdieping. Dat waren de echte gesprekken waarin alle levenswijsheid parelde en gedeeld werd. Een voorrecht en geluksmoment voor ieder die dat tot het einde toe mocht meemaken. Daarvan getuigen de persoonlijke verhalen op het Digitaal monument dat voor haar is opgericht. Een mens die het mens zijn als vak en levenswerk verstond. (www.urskesselsim.nl)
 
Tekst: Marian Koren en Ton van Geene
Foto: met dank aan de familie Kessels


Print deze pagina

Reacties op dit artikel (1)

Henk Middelveld
4-3-2015 13:39
 Beste Marian en Ton,



Sympathiek en oprecht In Memoriam van Urs. Ik heb haar altijd bewonderd, hoewel ze me een keer vreselijk de mantel heeft uitgeveegd over het afschaffen van de rayondirecteuren bij de toenmalige PBC West Overijssel. Maar dat was vanuit haar zorg voor het voortbestaan van het bibliotheekwerk op het platteland.
Er zou nog eens een momument opgericht moeten worden voor al die vrouwen zoals Urs die vanuit het niets de expansie van het bibliotheekwerk uit de grond hebben gestampt,
Het zijn nu vooral de mannen die de afbraak ter hand moeten nemen.
Henk Middelveld









 

Schrijf een reactie

Naam
E-mailadres (?)
Reactie